Profesjonaliści CSR pilnie poszukiwani - Barbara Szczęsna
data dodania: 2009-12-01
Jak głoszą biznesowi progności, dobra znajomość narzędzi CSR i sprawne z nich korzystanie mają już wkrótce osobom, które taką wiedzę posiądą, przynieść spore korzyści finansowe. Zanim więc zdecydujemy się na wybór miejsca, w którym wiedzę tę zdobędziemy, warto przyjrzeć się ofercie edukacyjnej obecnej na rynku. Tym bardziej, że na razie nie jest to oferta bogata. Kształcenie w zakresie strategii społecznej odpowiedzialności biznesu oferują przede wszystkim uczelnie prywatne, które CSR uczą na studiach podyplomowych.
Kłopotliwa nomenklatura
Jako że studia mające przekazywać wiedzę z obszaru CSR funkcjonują na polskim rynku od bardzo niedawna (najdłużej istniejące studia, oferowane przez Wyższą Szkołę Europejską im. ks. Józefa Tischnera, dostępne są zaledwie od ubiegłego roku) trudno o wiarygodne dane na temat praktycznego wymiaru dostarczanej przez nie wiedzy. Informacji na temat tego, czego możemy oczekiwać od określonych programów nauczania nie ułatwia też nomenklatura. Obok uczelni, które uczą CSR w sposób kompleksowy, możemy znaleźć bowiem takie, które elementy CSR wplatają do szerszych programów nauczania ukrytych pod bardzo zróżnicowanymi nazwami. Obok więc takich kierunków jak kształtowanie strategii odpowiedzialnego biznesu (Centrum Etyki Biznesu Akademii Leona Koźmińskiego we współpracy z PricewaterhouseCoopers), ekonomia społeczna (Małopolska Szkoła Administracji Publicznej) czy korporacyjna odpowiedzialność społeczna (Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego), wiedza z zakresu CSR może kryć się pod takimi hasłami jak zarządzanie przyszłością: Foresight i planowanie strategiczne (Collegium Civitas), czy enigmatycznie brzmiący Menadżer Jakości Zintegrowanych Systemów Zarządzania Jakością (Olsztyńska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania). Poza tym zdarza się, że elementy etyki biznesu są umieszczane w programach studiów, których tematyka nie dotyczy bezpośrednio biznesu, czego przykładem są podyplomowe studia pedagogiczne realizowane przez zakład Filozofii i Etyki Biznesu Politechniki Szczecińskiej.
Kilka wspólnych elementów
Pomimo zróżnicowanej nomenklatury studia te mają wiele wspólnego: standardowo są prowadzone w systemie dwusemestralnym, w wymiarze ok. 180 – 230 godzin, zależnie od programu. Krąg odbiorców, do których kierowane są zajęcia to przede wszystkim osoby odpowiedzialne za budowę i realizację strategii odpowiedzialnego biznesu w swoich organizacjach, a także specjaliści zajmujący się rozwojem biznesu, relacjami inwestorskimi, komunikacją, marketingiem, zarządzaniem zasobami ludzkimi, jak również koordynatorzy fundacji korporacyjnych – głównie na stanowiskach menedżerskich. Nieco szerzej krąg adresatów definiuje Wyższa Szkoła im. Bogdana Jańskiego, która dostosowawszy program studiów do potrzeb pracowników niższego szczebla, planujących rozwój kariery w dziedzinie społecznej odpowiedzialności biznesu, nie ogranicza grupy docelowej do kadry zarządzającej. Z kolei Małopolska Szkoła Administracji Publicznej, swoje studia kieruje zarówno do biznesu, jak i do organizacji pozarządowych oraz administracji publicznej.
Jeśli chodzi o kwestie programowe, standardowo studia w dziedzinie CSR poruszają zagadnienia dotyczące etyki w biznesie, podstawowych zasad społecznie odpowiedzialnego biznesu i skutecznego ich stosowaniam, standardów raportowania, historii CSR, międzynarodowych standardów społecznej odpowiedzialności biznesu, ekologii, etycznej konsumpcji, czy projektowania programów CSR, oceny ich skuteczności oraz prawidłowego ich komunikowania.
Na kierunkach, gdzie CSR stanowi jedynie element, nie zaś podstawę programu nauczania, pojawia się kilka z powyższych zagadnień, pogłębionych o aspekty związane z tematyką przewodnią danych studiów, często dotyczące ekologii lub psychologii. Inaczej rzecz się ma w przypadku kierunku Ekonomia Społeczna, oferowanego przez Małopolską Szkołę Administracji Publicznej. Tutaj idea osiągania celów biznesowych poprzez działania prospołeczne została odwrócona. Program studiów skupiony jest bowiem wokół osiągania celów społecznych metodami biznesowymi. Kierunek ten, choć opiera się na innych filarach, ma wiele wspólnego z CSR. W programie studiów znalazły się takie zagadnienia jak zarządzanie strategiczne, zarządzanie projektami społecznymi, komunikacja, innowacje społeczne czy metody mierzenia oddziaływania społecznego.
Pozytywnie wyróżnia się także program studiów CSR przygotowany przez Akademię im. Leona Koźmińskiego. Wychodząc poza typowe tematy zajęć, uczelnia ta skupiła się na dość dogłębnej analizie zagadnień związanych z problemami natury etycznej. W jej programie można znaleźć zatem zajęcia dotyczące konfliktu interesów, dylematów etycznych związanych z decyzjami biznesowymi, strategii rozwiązywania konfliktów społecznych i ekologicznych czy zaufania w wyborach konsumenckich.
Deficyt autorytetów
Nie ulega wątpliwości, że powyższe zagadnienia programowe są wybitnie specjalistyczne, a to niesie za sobą konieczność pozyskania wyspecjalizowanej kadry nauczycielskiej. O ile większość szkół prywatnych nie powinna mieć problemów natury finansowej, mogących im uniemożliwić opłacenie specjalistów, o tyle mogą one napotkać na inną barierę – deficyt autorytetów z dziedziny CSR na polskim rynku. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że niemal wszystkie znane nazwiska z dziedziny CSR są już „zajęte”. Krakowska Akademia im. ks. Tischnera przyciągnęła do siebie m.in. specjalistów z Forum Odpowiedzialnego Biznesu, które patronuje merytorycznie kierunkowi, Mirellę Panek- Owsiańską czy Aleksandrę Stanek, profesor Krakowskiego Uniwersytetu Ekonomicznego, dr hab. Janinę Filek, oraz prezesa Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, Pawła Łukasiaka. Z kolei wśród wykładowców Akademii im. Leona Koźmińskiego w Warszawie znaleźli się m.in. dr Bolesław Rok, specjalista ds. CSR, Marek Kosycarz z Microsoftu, Irena Pichola z PricewaterhouseCoopers czy Przemek Pohrybieniuk odpowiedzialny za społeczne zaangażowanie Danone Polska.
Kwestia doboru metody dokształcania w dziedzinie CSR zależy od indywidualnych priorytetów. Możliwe jest zastąpienie studiów podyplomowych konferencjami czy szkoleniami, które są łatwiej dostępne, tańsze oraz mniej czasochłonne. Te jednak z reguły koncentrują się na ściśle określonych obszarach i brakuje im kompleksowości, którą zapewniają studia podyplomowe. A zważywszy, że wiele osób zajmujących się w Polsce CSR to domorośli specjaliści, których umiejętności nie są poparte żadnym dyplomem, tym bardziej można przypuszczać, że uporządkowana i kompleksowa wiedza z dziedziny CSR zapewni nam sporą przewagę.
Wybicia:
O ile większość szkół prywatnych nie powinna mieć problemów natury finansowej, mogących im uniemożliwić opłacenie specjalistów, o tyle mogą one napotkać na inną barierę – deficyt autorytetów z dziedziny CSR na polskim rynku
Zważywszy, że wiele osób zajmujących się w Polsce CSR to domorośli specjaliści, których umiejętności nie są poparte żadnym dyplomem, można przypuszczać, że uporządkowana i kompleksowa wiedza z dziedziny CSR zapewni nam sporą przewagę